Theo Jansen

Theo Jansen is kunstenaar-uitvinder. In 1980 bouwde hij een vliegende schotel (vijf meter doorsnede, flitsende lichten en een piepend geluid) die over Delft vloog en de stad in beroering bracht. Maar het bekendst is Theo Jansen door zijn Strandbeesten. Al twintig jaar werkt Theo Jansen (1948) aan deze kinetische sculpturen in de vorm van Strandbeesten, de Orde der Animari. Geïnteresseerd in het mechanisme van de evolutie probeert Theo Jansen met de computer zijn ontwerpen te selecteren, zoals dieren in de evolutie worden geselecteerd. De strandbeesten waren in eerste instantie bedoeld om het strand en duinlandschap te beïnvloeden. Maar gaandeweg is de uitvinder-kunstenaar meer geïnteresseerd geraakt in de looptechniek waarmee ze zich zouden kunnen verplaatsen. Uiteindelijk is het gelukt om met behulp van luchtdruk in PET-flessen ("opgeslagen wind") en een speciale loopmechaniek, een zelfstandig lopend strandbeest van pvc-buizen te maken.

Het eerste dier dat hij zo construeerde is de animaris vulgaris, het gewone (vulgaris) dier (animal) van de zee (maris). Dit van pvc-buizen en plakband gemaakte strandbeest kon nog niet lopen. Latere generaties strandbeesten lopen wel echt: ze bewegen op de wind, kunnen zand verplaatsen, ontwikkelen ingenieuze loopbewegingen en kunnen zelfs op luchtdruk zelfstandig lopen. Doordat het skelet loopt op de wind, heeft het geen eten nodig. En de beesten blijken steeds beter de elementen water en storm te overleven. Onderweg van de vloedlijn naar het mulle zand scheppen ze hun lepelstaart vol zand, storten dan hun lading op de grens van mul en hard, gaan dan weer terug tot ze het water voelen, en weer terug; als eb en vloed. Deze Strandbeesten leven van de wind, bewegen van de wind en sterven uiteindelijk aan de wind. Uiteindelijk wil Theo Jansen het dier in kuddes over het strand laten lopen, waar zij hun eigen leven kunnen leiden. In de expo vind je grote projecties van de prachtige en iconische Strandbeesten.

 (foto Loek van der Klis)